Kur?an?ı kerim?de Yusuf suresi vardır, bu surede Rabbimiz kullarına pek çok mesajlar vermektedir. Bu gün o mesajlardan birini, siz değerli okuyucularımla paylaşacağım.
Yusuf Peygamberin başından geçenler, bu surede çok uzun ve detaylı bir şekilde anlatılmaktadır. Yusuf (asm) çocuk yaşta iken kardeşleri tarafından kuyuya atılmış, kuyunun yanından geçmekten olan bir kervan onu bulmuş. Oradan alıp Mısır?a götürmüş, köle olarak Mısır Aziz?ine satmış. Kur?an?ı Kerim?de bu olayın anlatılması, Yusuf Peygamberin örnek ahlakını insanların kendilerine rehber etmeleri içindir. Yoksa Kur?an?ı Kerim bir tarih kitabı değildir.
Yusuf (asm) sarayda delikanlılık cağına gelince, Mısır Aziz?inin hanımı, kendisiyle beraber olmaya çağırır. Yusuf peygamber kanının kaynadığı çağda, böyle çirkin bir işi şiddetle ret edebilmiştir.
Yusuf (asm) bu ahlak dışı davranış karşısında, nefsine karşı nasıl bir savaş verdiğini, gösterdiği o yüksek ahlakı Kur?an?ı Kerim şöyle anlatıyor:
?Doğrusu ben nefsimi temize çıkarmıyorum. Çünkü nefis daima fenalığı ister kötülüğe sevk eder, ancak Rabbimin merhamet edip korudukları hariç. Doğrusu Rabbim gafurdur, Rahimdir, affı ve merhameti bol olandır.? (1)
Şu mübarek ayet insanların dikkatini nefisten gelecek tehlikelere çekerek, onunla barışık olursanız sizi aldatır. Yusuf (asm) da bize şu mesajı veriyor. ?Ben nefsime güvenemem, o savaşta başarıyı Rabbimin merhametiyle elde ettim. Eğer Rabbim korumasaydı; ben o ahlak dışı kirli işe bulaşabilirdim.? Ama Yusuf?un imtihan bitmiyor ki; bir başka türlü imtihanla karşı karşıya kalıyor. O bütün müsabakaları pek yüksek performansla tamamlamıştır.
Sonunda da ne gibi nimetler elde ettiğini, yine kıssaların en güzeli olan Yusuf suresinde anlatılıyor. Fakat bizim konumuz, Yusuf?un (asm) hayat hikâyesi değildir. Onun sergilediği örnek tutumuyla ilgilidir.
Rabbimiz bu olayı bize naklederek manen diyor ki: ?Ey Âdemoğlu! Kulumuz Yusuf nefsiyle yaptığı savaşta zafer kazandı, biz de onu memnun olacağı bir makama çıkardık. Ey Âdemoğlu! Haydi, ileri atıl sana yol açıktır. Bütün sıkıntının anası ve tüm rezilliğin yuvası olan nefsin tembelliğini bırak, Yusuf (asm) gibi hem dünya hem de ahret sefasını kazan.?
Nefisle mücahede etmek öyle kolay bir mesele değildir. Çok çetin ve zorlu bir iş olduğu bu ayetin Emmar kelimsinden de anlaşılıyor. Nefis, hırsla, şiddetle baskıyla emreden, hoşuna giden her şeyi yapmak isteyen, asla sınır tanımayan bir duygudur. Nefsin sahip olduğu bu özelliği Kur?an-ı Kerim Emmar kelimesiyle anlatmaktadır. Şeytan?ın da yardımıyla çok defa sahibine galip gelir, olmadık işleri yaptırır. Yusuf (asm) bile ?Nefse itimat edilmez, onun belasından ancak Allah?ın merhamet edip korudukları kurtulur? dediğini Kur?an?ı Kerimden öğreniyoruz.
Madem Yusuf (asm) böyle diyor, öyleyse Müslüman?ın işi onun tavsiyesine uymak ve nefis karşısında onun takındığı tavrı takınmaktır. Nefis ve şeytanla yapılacak savaşta da, galibiyeti Allah?tan ısrarla istemektir.
Peygamberler Allah?tan aldığı emirleri uygulamada, gösterdikleri olağan üstü sabır ve tahammül ile Allah?ın koruması altında kalıyorlar. Bir de Allah peygamberlere ayrıcalık tanımıştır. Rabbimiz peygamberlere tanıdığı ayrıcalığı, ancak onların sünnetlerine harfiyen uyanlara tanıyabilir.
Kur?an?ı Kerim? de din düşmanlarıyla, savaşanlara mücahit denir. Cenab-ı Hak onlara mükâfatlar vereceğini şu ayetiyle bildiriyor:
Özür sahibi olmaksızın cihattan geri kalan müminlerle, Allah yolunda mallarıyla ve canlarıyla cihat eden müminler elbette bir olmaz. Allah malları ve canları ile mücahede edenleri, derece bakımından cihada gitmeyenlerden üstün kılmıştır. Gerçi Allah hepsine de en güzel yurt olan cenneti vaad etmiştir, ama mücahede edenleri, cihada katılmayanlardan çok daha büyük mükâfatlarla, tarafından derece derece rütbeler, hususi bir mağfiret ve rahmetle mümtaz kılmıştır. Değil mi ki Allah gafurdur, rahimdir, (affı, merhamet ve ihsanı boldur).
(2)
Cephede düşmanla savaş yapanlara, Kur?an dilinde mücahit dendiği gibi, nefisle kavga edenlere de mücahit denir. Konumuza ışık tutan ve Fadâle İbni Ubeyd (ra) haber verdiği bir hadis?i şerif-te, Efendimiz (sav) buyuruyor ki:
?Gerçek mücahit, Allah rızası için nefsiyle savaşandır.? (3)
Hadis-i Şerif?te böyle, Ayeti kerime?de de şöyle buyrulmaktadır:
Yani ?Bizim uğrumuzda gayret gösterip mücahede edenlere elbette muvaffakiyet yollarımızı gösteririz. Muhakkak ki Allah iyi davrananlarla beraberdir? buyrulmaktadır. (4)
Bir başka ayeti kerime?de de Rabbimiz şöyle bir müjde veriyor:
?Fakat iman edip güzel ve makbul işler yapanları ise, ebedî kalmak üzere içinden ırmaklar akan cennetlere yerleştireceğiz. Onların orada tertemiz eşleri olacak. Hem onları nimetlerle sâyebân edecek bir gölgeliğe yerleştireceğiz.? (5)
Yalnız oyucunun şu noktaya dikkatini çekmek isterim. Artık eskisi gibi dış düşmanla savaşa çağrılmıyoruz, şimdi düşman içerde her an savaş devam ediyor. O vakit Allah?ın vereceği mükâfatı elde etmek için, büyük düşman olan nefisle savaştan taviz vermemek gerektir. Nefisle savaş yaparken, işin hafife alınmaması ve nefisten gelecek tehlikelerden sakınması için, Efendimiz bizi şu hadis?i şerifiyle uyarıyor:
?Senin en büyük ve en zararlı düşmanın iki tarafın arasında bulunan nefsindir.? (6)
Bu büyük düşmanın karşısına büyük bir iman kuvvetiyle çıkmak gerektir. Çünkü nefis, Şeytan?ın da desteğiyle her gün taktik değiştirir, hücum edip insanın ayağını kaydırır. İnsan nefsin oyununa gelmemek ve imanı güçlendirmek için, her gün imanı takviye eden bilgiler almak zorundadır. Yoksa nefsinin kazdığı kuyuya haberi olmadan düşer. İnsanın günlük olarak şahsında ve âleminde her an değişmeler olur. Bu sebeple imanı zayıflatan, günah kirleriyle karşı karşıya kalır. Sonra da yaptığım işten pişmanım der, ama ne fayda tetiği çekmiş, adam ölmüştür. İnsanın bir dakika nefse teslim olması, senelerce hapis yatmasına sebep olur.
İşte Efendimiz tamiri imkânsız yıkımlara sebep olan, nefsi terbiyeye çalışmak en büyük cihat olduğunu haber vermiştir.
Rivayete göre, Allah Resulü (sav) bir savaştan çok büyük zafer havası içinde dönen ashabına, ?kahraman ordu zaferiniz mübarek olsun, ancak ( şunu) iyi bilmelisiniz ki:
?Küçük cihattan büyük cihada geçiyoruz, (onda da zafer kazanırsak davayı kazanmış oluruz.? Bedir gibi çetin bir savaştan dönen ashapta bu haber şok etkisi yaptı. Dediler ki, ?Ey Allah?ın Resulü! Bundan büyük hangi cihat vardır?? Allah Resulü (sav) buyurdular ki: ?Bundan daha büyük cihat, nefis ile yapılan cihattır.?(7)
Hariçteki düşmanla savaşmak kolaydır, çünkü cephe bellidir, kullanılacak silah da bellidir. Ama tehlike içeriden geliyorsa, kurt gövdenin içindeyse karşı koymak çok güçtür. Bu durumda silahla savaş olmaz, silah yerine kitap kullanılacaktır nefisle yapılacak savaş da böyledir. Çünkü nefsin içerde belli bir cephesi yok, nereden, zaman ve nasıl saldıracağı bilinmez.
Kur?an?ı Kerim?de iç düşmana karşı kullanılacak silah açıkça belirtilmiştir. Rabbimiz, Furkan Suresinde Efendimize şöyle buyuruyor:
?Sen o kâfirlere itaat etme ve Kur?an-a dayanarak onlarla büyük cihadı gerçekleştir.? (7)
Bu sure Mekke?de nazil olmuş, Efendimize henüz silahla cihat yapma izni gelmemiştir. Demek içerde yapılacak büyük savaş kitapla olacaktır. Konumuzu küçük bir fıkrayla bitirelim.
Merhum Dr. Ayhan Songar?a Trakya?dan bir hasta gelmiş, Ayhan bey hastaya sormuş ?soyadınız nedir?? Hasta demiş, ?efendim kavgalı? Songar hoca tebessüm ederek tekrar sormuş ?kiminle kavgalısın?? ?Doktur bey birde soruyorsun kiminle olacak nefsimle? demiş. ?öyleyse sen kazandın.?
Kaynaklar
(1) Yusuf Suresi,12/53
(2) Kutub-i Sitte Tercüme ve Şerhi, Hadi, No, (988), cilt, 3 , Sa, 472, Prof, İbrahim Canan Akçağ Yayınları, Feza Gazetecilik, A.ş, İst.
Yayınları: 5/19; 500 Hadis, no:379, ö. Nasuhi
(3) Nisa Suresi, 4/ 95-96
(4) Ankebut Suresi, 29/69
(5) Nisa Suresi, 4/57
(6) Risa Nurda, kutsi kay, A.Kad Badillı, Env Neşri, sa 626; Kitap adı, 500 hadis, No, 2, Ömeri Nasuhi, Diyanet işleri reisi, Basım yayın, İstanbul, 1961:
(7) Nisa Suresi, 4/95, tefsir Elmalılı Hamdi Yazır.
(8)Furkan Suresi, 25/52
ALT1
Reklam Alanı