Bugün Hicri yeni yılın ilk günü. Kameri aylardan Muharrem!
Miladi 20 Ağustos aynı zamanda 1 Muharrem. Yani Hicri yeni yıl 1442 hayırlara vesile olsun. Yeni yılınızı tebrik ediyorum.
İslam toplumunda, hem Şemsi, hem Kameri aylar kullanıldı. Hatta Osmanlıda adına “Rumi” dediğimiz “Şemsi Kameri” adı verilen 3. bir takvim daha kullanıldı. Ve hiçbir toplumun takvimine karışılmadı ve yasaklanmadı. İsteyen Jülyen kullandı, isteyen Gregoryen. İsteyen İbrani takvimini kullandı, isteyen Çin, Hind ya da İran takvimini.
Hicri takvime göre aylar; Muharrem, Safer, Rebiülevvel, Rebiülahir, Cemaziyelevvel, Cemaziyelahir, Recep, Şaban, Ramazan, Şevval, Zilkade ve Zilhicce. Bugün Haram ayların sonu. Haram aylar; Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep olarak ifade edilir.
“Şemsi kameri takvim”, nam-ı diğer “Rumi takvim”, Hicret’i (Gregoryen takvime göre 622) başlangıç kabul eden, Güneş yılı esasına dayalı bir takvim. Dünya›nın Güneş etrafında dolanımını esas alan Şemsî takvim 13 Mart 1840’ta Abdulmecid tarafından uygulanmaya başlandı.
Rumi takvimin ayları şöyle: Zemheri, Gücük, Mart, Abrul, Mayıs, Kiraz, Ocak, Ağustos, İlk Güz, Orta Güz, Son Güz ve Karakış. Ve her yeni ay 14. günü başlayıp bir sonraki ayın 13’üyle bitiyor. Zemheri ayı Miladi takvime göre 14 Ocak-13 Şubat’a karşılık gelirken, Gücük 14 Şubat-13 Mart dönemini ifade ediyor. Mart, Abrul, Mayıs, Ağustos dışındaki ay isimleri Türkçe. Mart March’tan / Mars’dan alınmış. Abrul, İngilizce “April / Nisan”dan. “May” Mayıs!, “Agustos” Tanrı Kıral Agustus!?. Bugün kullandığımız Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim Kasım, Aralık… 3 ay ismi Rumi takvimden alınmış. Biliyorsunuz, sadece Ocak, Ekim, Aralık Türkçe. Geri kalanları, Arapça, İbranice, Süryanice, İngilizce.
Hicri takvim isimlerinin 4’ü tekrar: Rebiül evvel, Rebiül ahir, Cemazyel evvel, Cemaziyel ahir. 7’si insan ismi: Muharrem, Safer, Rebii, Recep, Şaban, Ramazan, Şevval. Geri kalan iki ay ise Zilkade ve Zilhicce! Mesela, Hicri takvime göre yaşınızı hesaplayacak olursanız, mesela Miladi takvime göre 50 yaşlarında olan bir kişi, Hicri takvime göre, yaklaşık 52 yaşında olur.
“Ay ve Güneş Allah’ın iki şearidir”. Biz günlük ibadetlerimizi Güneş’in hareketine göre, aylık/yıllık ibadetlerimizi Ay’ın hareketlerine göre yaparız. Ziraatı güneş takvimine göre yaparız mesela.