Yurt dışına seyahat amacıyla giden insanların genelde hepsinin ortak kanaatidir konuştuğunuz zaman?
? Yaaa, yurtdışında ne kadar sakat ve engelli insan var? Her yerde tekerlekli sandalyeli insan görmek mümkün. Engelliler sosyal hayatın tam merkezinde, kendilerini toplumdan hiç soyutlamamışlar vb? ? tarzında şeyler söylediklerini işitiriz?
Bizim ülkemizde de en az Avrupa?da olduğu kadar, belki de ondan daha fazla engelli vatandaşımız yaşamaktadır.
Fakat bizim cadde ve sokaklarımızı gezdiğiniz zaman, neredeyse hepsinin bomboş olduğunu, hiçbir engelli bireyin yaşamadığını düşünürüz nüfusumuzun %13?ü engelli olduğu halde...
Peki, bu iki resim arasındaki temel farklar nereden kaynaklanmaktadır?
İnsanların hayata küsüp kendileri evlere kapamaları, çevresindeki insanların koltuk değnekli veya tekerlekli sandalyeli birini gördüğü zaman rahatsız edici bakışlarından çekinmeleri, toplu ulaşım araçlarını rahatça kullanamamaları, görme engelliler için sesli uyarı sistemlerinin bulunmaması vb?
Pek çok şey sıralanabilir bunun sebepleri arasında. Ancak en önemli etkenlerden birisinin; oturduğumuz evlerin, gezdiğimiz cadde ve sokakların, alışveriş merkezlerimizin ve bilhassa kamu binalarının engellilere uygun olarak düzenlenmemesi yatmaktadır.
Mesela şöyle bir düşündüğümüz zaman ülkemizdeki kaç tane kamu binasına engelli bir birey rahatlıkla girip, işlerini dilediği gibi yapabilmektedir?
Elektrik faturasını kendisi gidip rahatça ödeyebiliyor ya da su parasını ödemek için kuyrukta bekleyebiliyordur!
Hangi bankanın ATM?sinden gidip rahatça maaşını çekebiliyordur?
Ya da hangi dilediği mağazaya ya da alışveriş merkezine gidip, sepetini istediği gibi tıka basa doldurabiliyordur?
Hepimiz potansiyel bir engelli adayı olduğumuz halde, sanki hayatımızın sonuna kadar hep böyle, kimseye muhtaç olmadan yaşayacakmış gibi, umursamasız bir şekilde davranmaktayız.
Sokakta gezen adamdan tutunda, işyeri sahibi olan esnafa, kamu binalarında görevli olan idari personele ve bu işleri göstermelik yapan mimar ve müteahhitlere kadar herkeste bir vurdumduymazlık hâkim maalesef?
Eski Romalılarda bir uygulama varmış. Yeni bir kemer, köprü yapılıp hizmete açılacağı zaman, o kemerin altına onu inşa eden müteahhidi koyarlarmış ki eğer kemer sağlam olmamışsa, ilk onun üzerine yıkılsın ve diğer masum insanlara bir zarar gelmesin diye?
Bu eski uygulamanın aslında günümüzde de uygulanmaması için hiçbir sebep yok gibi geliyor bana. Özellikle umuma açık yerlerdeki göstermelik yapılan rampaların, tasarım ve zarafet yoksunu kaldırımların hizmete açılmasında uygulanabilir bir yöntem gibi duruyor.
Örnek mi; ilçemize yeni yapılan Merkez İlköğretim Okulu? Bu teknoloji çağında, teknolojiden yoksun olarak otuz yıl önceki mimari anlayışla yapılan okulda ne engelli bir bireyin hiç kimsenin yardımına ihtiyaç duymadan çıkabileceği düzgün bir rampa ne de binanın içinde istediği gibi dolaşabilmesine imkân sağlayacak bir asansör bulunmaktadır.
Acaba onun rampasından çıkmayı becerebilecek bırakın engelli adamı kaç tane sağlam adam vardır!
Mesela bizlerde bir Romalı uygulaması yapıp, okulun açılışında bir deneme yapılıp, bu okulu kim bu hale getirdiyse hepsine verilirdi birer tekerlekli sandalye ? çıkın bakalım yaptığınız bu rampadan ? denilebilirdi.
Ben deneme amacıyla bir defa çıkmayı başardım. Mayıs ayında, havalar gayet güzelken. Ama nasıl çıktığımı gelin bir de siz, bana ve sandalyemin tekerlerinin kaymaması için yoğun çaba sarf eden, sırtından terler boşalan Müdür yardımcımıza sorun?
Allah muhafaza bunun bir de kışı var, buzu varrr? Biraz vicdan ve empati? Belki bu yaptığınız göstermelik rampalar kim bilir belki bir gün size de lazım olabilir!
NOT ETTİKLERİM: ? Kamu kurum ve kuruluşlarına ait mevcut resmî yapılar, mevcut tüm yol, kaldırım, yaya geçidi, açık ve yeşil alanlar, spor alanları ve benzeri sosyal ve kültürel alt yapı alanları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılmış ve umuma açık hizmet veren her türlü yapılar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yedi yıl içinde özürlülerin erişebilirliğine uygun duruma getirilir. ? 5378 sayılı yasadan ( Kabul tarihi 01.07.2005 )?