Konuşmaya bağlı bir etkinlik olan dinleme, günlük hayatımızda bir yer tutar. Evde,okulda,iş yerinde, çarşı pazarda? vaktimizin büyük bir bölümünü dinlemekle geçiririz.
Dinleme,türlü konularda bilgi ve kültür birikimi sağlamanın temel kaynaklarından biridir. Öğrendiklerimizin çoğunu dinleme yoluyla elde ederiz. Dinleme, konuşulanların ya da okunanların anlamlarını işitme duyumuz ve zihnimizin aracılığıyla algılanıp, kavramak demektir. Dinlemeyi, genellikle, şu amaçlardan birine yönelik olarak yaparız.
-Öğrenmek,bilgi edinmek için,
-Hoş vakit geçirmek (tat almak)için,
-Eleştirmek,değerlendirmek için
Ancak, dinlemedeki bu amaçları kesin çizgilerle birbirinden ayırmak mümkün değildir. Çünkü, bir konuşmayı tat almak amacıyla dinlerken, bu arada konuşma konusuyla ilgili bazı yeni bilgiler kazanacağımızda ortadadır. Dinleme, konuşma ve yazma gibi bir beceri işidir.
Çaba harcanarak kazanılabilir. Dinlerken şunlara dikkat etmeliyiz:
-Dinlerken bıkkınlık göstermemek ve sabırlı olmalıyız.
-Ön yargılı ( peşin hükümlü) olmamalıyız, ön yargılı olmak, konuşmayı tarafsız olarak değerlendirmemizi güçleştirir.
-Dinlerken, iç konuşma denilen kendi kendimize konuşmadan sakınmalıyız. Çünkü, iç konuşmalarımız, söylenenleri dikkatle dinlememize engel olur.
-Dinlerken notlar almalıyız. Aldığımız notlar, öğrendiklerimizi unutulmaktan kurtarır.
Dinleme, sırasında, konuşmacının söyledikleri arasında kavrayamadığımız ya da iyice aydınlanmamış noktalar (kavramlar, sözler, düşünceler?) bulunabilir. İşte, bunlara açıklık kazandırmak için, konuşmanın sonunda konuşmacıya kimi sorular sorabiliriz.Bu soruların:
-Kısa ve özlü olması,
-Yerin de sorulmuş olması,
-Görgü kurallarına aykırı olmaması gerekir.
Ayrıca, konuşmacının benimsediğimiz düşünce ve görüşlerinin yanı sıra, benimsediğimiz, dolayısıyla katılamadığımız düşünce ve görüşleri de olabilir. Bunları da hoş görü ve saygıyla karşılamamız gerekir. Çünkü,böyle davranmak, bir dinleme ve görgü kuralı olduğu kadar,aynı zamanda, demokrasi, anlayışının da bir gereğidir.
Dinlemekle ilgili güzel sözler:
-?Dinlemekten akıl, söylemekten pişmanlık doğar.?
-?Müzik,Şiir,öykü,tiyatro gibi sanat yapıtlarının zevki, dinlenerek alınır.?
-?İşitmek bilinçsiz,dinlemek bilinçli bir iştir.?
-?Güzel konuşmak için bir tek, yol vardır: Dinlemeyi öğrenmek.?