Bir yazının, bir yapıtın, bir sorunun, bir varlığın? Ele alınıp değerlendirilerek özelliklerinin, ayrıntılarının ortaya çıkarılmasıdır.
İnceleme, dil, sanat, ekonomi, tarım, politika? Vb. bütün alanlarda yapılabilir.
Yazın (edebiyat) türleriyle ilgili; incelemeler, şiir, öykü, roman, oyun; fıkra, makale, deneme, gibi ürünleri kapsar.
İnceleme yapmanın pek çok yararı vardır: Kişiye yazın bilgisi ve beğenisi kazandırır; giderek kişi, iyi yapıtla kötü yapıtı, birbirinden ayırmayı öğrenir. Ayrıca, inceleme yapmak, yazı türleriyle ilgili somut bilgiler kazandırdığı gibi, kişinin düşünme ve değerlendirme yeteneğini de geliştirir.
Bir yapıt türü değişik yönlerden incelenebilir: Konusu, kişileri, dili, savunduğu düşünceler, v.b.Bu bakımdan, tür özellikleri göz önünde bulundurularak-yapıtın hangi yönden inceleneceği daha önceden saptanmalıdır. Kuşkusuz, bir yapıt(eser) bütün yönleriyle incelenebilir.
Bir yapıtı(eseri) sağlıklı inceleyebilmek için şu iki noktayı göz önünde tutmak gerekir.
?Yapıt, dikkatle ve sindirilerek okunmalıdır.
?Okuma sırasında,-inceleme planına koşut olarak-
İşe yarayacak ayrıntılar, yapılacak, alıntılar vb. bir yere not edilmelidir.
