Allah resulü:"müminin ferasetinden sakınasınız çünkü o Allahın nuru ile görür.(basiret gözü ile)gerçek bir Sufi her vasfından evvel ferasetli bir mümindir. Keşif ve ilham yoluyla eşya ve tabiata bakar bu demek değildir ki, kelam âlimleri, Feylesoflar, Âlimler değil bunlarda eşya ve tabiatı Allah'ın yüce varlığını delillerle yorumlarlar. Okumadan yazmadan âlim olunmaz ama zahiri ilimleri bilmeden marifete de erilmez.
Büyük tefsirciVe kelam âlimi Fahruddini Razi bir gün arkasına yüzlerce talebesini mescitte ders vermek çarşıdan geçerlerken oralarda dolaşan pejmürde yarı deli bir kadın oradakilere soruyor:
Bu kalabalıkla giden adam kimdir nereye gidiyor?
Mescide.
Neden bu kadar adam ayağa kalktınız, onu selamladınız.
Hey hatun sen ne diyorsun o zat öyle bir alim ki,Allah'ın varlığını bin bir delille ispat etmektedir.
Kadın yüzünü buruşturdu ve cevap verdi:
Yazıklar olsun ona ve yazıklar olsun ardına takılanlara ve sizlere; Allah?a delille
İnandırmış Kadının bu konuşmasını Raziye naklediyorlar.
Kadın haklıdır, diyor, onların kalp gözü basiret gözü ile gördüklerini bizler baş gözü ile görmediğimizden akıl, ilim ve istidlal yolunu tutuyoruz.
Hiç şüphe yok, bizden üstündürler.
Büyük sufilerden birine, bela nedir sorulunca verdiği cevap. Belayı verenden gafil olmaktır.
Meşhur kadın sufi Rabia'i Adaviyyenin şu konuşması da konumuzu açıklar.
Sorarlar birisine: sen neden ibadetlerini çoğaltırsın? Manevi hayatta Cennet nimetlerine kavuşmak için! Adeviyye cevap veriyor:
Sen alış verişe çıkmış esnafa benziyorsun. Kazanmak için amelini satıyorsun!
Ötekine soruyor Ey sen ne dersin? Ben Cehennem ateşinin azabından korkmak için ibadetlerimi çoğaltıyorum!
Sen korkağın birisin. Ya Adaviyye sen? Ben sevgilime kavuşmak için ibadet ederim Yunus ne güzel söylemiş "Bana ne Cennet gerek ne Cehennem bana seni gerek seni"
