1) RAMAZAN ORUCUNUN HİKMETLERİ
Bu sohbetimizde orucun hikmetlerinden bahis edeceğiz. Rabbimiz Kur’an-ı Kerim’de buyuruyor ki: “Ey iman edenler! Oruç sizden önce gelip geçmiş ümmetlere farz kılındığı gibi size de farz kılındı. Umulur ki korunursunuz” (1) Burada okuyucuma bir noktayı belirtmekte fayda mülahaza ediyorum. Rabbimiz, ayeti kerimde ki oruç tutun emrini bizimle başlatmamıştır. Hz. Âdemle başlatmış, bizimle de devam ettiriyor. Demek oruç insanlık için çok önemi bulunan bir ibadettir.
Allah’ın emirlerin de biz bilmesek de, hoşumuza gitmese de mutlaka hayırlı şeyler vardır. Çünkü Allah, kullarına faydalı olmayan bir şeyi emir etmez.
Nitekim ayeti kerimede de öyle buyrulur:
“Allah hiçbir kimseyi güç yetiremeyeceği bir şekilde yükümlü tutmaz.”(2)
Biz de, çocuklarımıza bazı şeyleri tavsiye ederiz, fakat bizim tavsiyelerimiz çocuğun hoşuna gitmez. Yasak ettiğimiz o işi çocuk bizden habersiz yapar, sonra da bedeli ağır gelince feryadı basar. Bizde sana söylemiştik fakat sen bizi dinlemedin, bu bela başına geldi deriz. Biz de Allah’ın emrini dinlemediğimiz zaman dünyada ağır bedeller ödeyip feryat ediyoruz. Ahiret boyutu da cabasıdır.
ORUÇ TUTULMASINDA BİRİNCİ HİKMET
Oruç tuttuğumuz zaman Allah’ın nimetlerinde bir artma, tutmadığımız zaman da bir eksilme olmaz. Fakat ayeti kerime biz kendimizi oruçla koruyabileceğimizi konu ediyor. Şemsiye ile yağmurdan, sırtımıza giydiğimiz palto ile de soğuktan kendimizi korunduğumuz gibi, dünyada ve ahrette başımıza gelecek zararlardan da oruçla kendimizi korunmuş oluruz.
İKİNCİ HİKMET
Ebu Hüreyre’nin (ra) rivayet ettiği bir Hadis-i Şerifte Allah Resulü (sav) şöyle buyuruyor:
“Ramazanın dışında tutulan oruçların en faziletlisi Allah’ın ayı olan muharremde tutulan oruçtur.” (3)
ÜÇÜNCÜ HİKMET
Bu Hadis-i Şeriften anlaşılıyor ki ramazan ayında tutulan oruçtan daha faziletli bir oruç yoktur, o halde Müslüman bu fırsatı kaçırmamalıdır. Hayatî önemi taşıyan bir iş olmadığı takdirde, oruç tutulmasına engel olan işleri mümkünse ramazandan sonraya bırakmak daha evladır. Ramazanda tutamadığı oruçları, ramazandan sonrada tutabilir. Fakat borcu ödense bile o büyük sevabı kaçırır.
DÖRDÜNCÜ HİKMET
Yine Ebu Hüreyre’nin (ra) rivayet ettiği bir diğer Hadis-i Şerifte Allah Resulü (sav) buyuruyorlar ki:
“Her şeyin bir zekâtı vardır, bedenin zekâtı da oruçtur, orucun yarısı da sabırdır.” (4)
Hem oruç, İslâmiyet’in beş esasından biri ve Müslümanlığın en büyük sembolüdür.
Bir diğer Hadis-i Şerifte oruç tutmanın sıhhat bakımından önemine dikkat çekilmektedir.
Nasıl ki zekât malın sigortasıdır, oruç da bedenin sigortasıdır. Bu noktada Ebu Hüreyre’nin (ra) rivayet ettiği bir başka Hadis-i Şerifte:
“Oruç tutun, sıhhat bulun.” buyrulur. (5)
BEŞİNCİ HİKMET
Cenab-ı Hak âlemlerin Rabbi olması noktasından oruç tutmayı emretmesinin hikmetlerinden biri de şudur.
Rabbimiz yeryüzünü bir sofra hâlinde serip nimetlerinin bütün çeşitlerini o sofrada dizerek kemal-i Rububiyetini, Rahmâniyet ve Rahîmiyetini önümüze koyduğu sofrayla gösteriyor. Allah’ın insanlara ettiği lütuflar, gaflet perdesi altında gizleniyor, tam olarak göremiyor ve bazen de unutuluyor.
Ramazan-ı Şerifte ise ehli iman, intizamlı bir ordu gibi akşama yakın ezelî sultanımız olan Rabbimizin ziyafetine davet edilmiş bir surette, buyurunuz, emrini bekliyor. O nimetleri kendi malı olmadığını anlıyor. Emir gelmeden sofrada dizilen nimetlere elini uzatamıyor.
İnsanlar oruç vasıtasıyla gaflet uykusundan uyanıp önlerine konulan sayısız nimetlere karşı, intizamlı bir ubudiyetle mukabele ediyor. Acaba böyle çok büyük ve çok yüksek kulluk şerefine iştirak etmeyen insanlar, insan ismine lâyık mıdırlar?
Not:
Allahtan bir mani olmazsa Ramazan bahsi devam edecek!
Kaynaklar:
(1) Bakara Suresi,2/183.
(2) Bakara Suresi,2/286.
(3) Müslim, Sıyam 202, (1163); Kütüb-ü Sitte Tercüme ve Şerhi, Prof. İbrahim Canan, Hadis No: 4573, cilt 13, Sayfa 146, Akçağ Yayınları, İs.
(4) İbn-i Mâce, Hadis No. 1745; Ömeri Nasuhi, Büyük, İslam, İlmihali, Sayfa No:275; Cem’ül fevaid, Büyük, Hadis Külliyatı, Hadis, No: 2887
Tercüme Naim Erdoğan;
(5) Cem’ül fevaid, Büyük, Hadis Külliyatı, Hadis, No: 2876,Tercüme Naim Erdoğan.
(6) Buhari, Savm, 9; Müslim, Sıyam, 163);Cem’ül fevaid, Büyük, Hadis, Külliyat-ı, Hadis, No: 1220 Tercüme Naim Erdoğan.