Türkiye’de trafik cezaları son yılların en yüksek seviyesine çıktı.
Alkollü araç kullanımından plakasız motosiklete, abartı egzozdan drift ve makas atmaya kadar her ihlalin karşılığı neredeyse araç bedellerine ulaşan rakamlar. Devlet diyor ki: “Kurala uymuyorsan bedelini ödersin.”
Ama sahaya bakıyoruz, şaşırtıcı bir manzara var: Cezalar artıyor ama kuralları hiçe sayanların sayısı azalmıyor.
Alkollü bir sürücü, hem ilaç etkisi altında hem direksiyon başında…
Yakalanmamak için kaçıyor; ya kaza yapıyor ya daha kaza yapmadan polis yakalıyor.
Ceza? Ehliyete el koyma, araç bağlama, bütçeyi sarsan rakamlar…
Ama bir sonraki gün yine benzer haberleri görüyoruz.
Başka bir örnek:
15 bin liralık eski bir motosiklet…
Ne plakası var ne ehliyeti…
“Sıkıntı olmaz abi” mantığıyla trafiğe çıkıyor ve karşılığı 330 bin TL ceza.
Bütün uyarılara rağmen hâlâ aynı cesaretle yollara çıkanların sayısı az değil.
Gece yarısı yüksek ses müzik, patlatmalı egzoz, kavşakta drift…
Yolda kavga edip araçtan inmeme uyarısına rağmen inenler, trafiği tehlikeye atanlar, makasla “şov yapmaya” çalışanlar…
Kurallar var ama kural tanımayanların özgüveni hâlâ çok yüksek.
Oysa Avrupa’da bu ihlallerin çoğu sadece “para cezası” değil;
ehliyet iptali, sabıka kaydı, hatta hapis cezasına kadar gidebiliyor.
Bizde ise zihniyet hep aynı: “Ceza yazılır, geçer.”
Sorun kanunlarda değil, kültürde.
Cezanın gerçek caydırıcılığı ancak süreklilik, denetim ve toplum baskısıyla oluşur.
Eğer denetim gece yarısı düşüyor, pankartlar asılıp sonra unutuluyorsa;
eğitim sadece sınav geçmeye indirgenmişse;
toplum da bu ihlallere tepki göstermekten çekiniyorsa,
en ağır cezalar bile tek başına çözüm olmuyor.
Şunu artık görmek zorundayız:
Türkiye, trafik konusunda bir kültür devrimine ihtiyaç duyuyor.
Trafikte herkesin kurala uyduğu bir dönem elbette gelecek;
ama oraya giden yol biraz can yakacak.
Çünkü yıllardır kuralsızlığın faturası zaten çok daha ağır ödendi:
kaybedilen canlar, sakat kalan gençler, dağılan aileler, yarım kalan hayatlar…
Uzun lafın kısası;
Cezalar artacak, denetim sıklaşacak, kurala uymayanın canı yanacak.
Belki sert görünüyor ama başka çare kalmadı.
Trafik kültürü değişmeden hiçbirimiz güvende değiliz.
