Kalp ve damar hastalıklarıyla mücadelede dünya genelinde kabul gören yeni nesil kılavuz açıklandı. Yeni rehber, kolesterol yönetiminde yıllardır süregelen alışkanlıkları değiştirirken, hedef değerler ve tedavi yöntemlerinde de köklü değişikliklere gidiyor.
Hedef Değerler Geri Döndü: 55 mg/dL Kritiği
2018 yılında kaldırılan net sınır değerler, yeni kılavuzla birlikte tekrar hayatımıza girdi. En dikkat çeken değişiklik ise yüksek riskli hastalar için belirlenen çıta oldu. Kalp krizi veya inme geçmişi olan bireylerde LDL kolesterolün 55 mg/dL’nin altına düşürülmesi şart koşuluyor.
Prof. Dr. Olcay Özveren, yeni stratejiyi şu sloganla özetliyor:
"Ne kadar düşük, ne kadar uzun süre düşük; o kadar iyi."
Sadece LDL Yetmez: Gizli Tehlikelere Dikkat!
Yeni kılavuzun en kritik mesajı, "iyi" (HDL) ve "kötü" (LDL) kolesterol ayrımının artık buzdağının sadece görünen kısmı olduğu. Damar tıkanıklığı riskini belirleyen tek faktör LDL değil. Kılavuza göre şu üç değer de en az LDL kadar hayati öneme sahip:
-
Trigliseridler
-
Lp(a) (Lipoprotein a): Genetik bir risk faktörü.
-
ApoB: Zararlı yağ parçacıklarının sayısını gösteren parametre.
Özveren, iki kişinin LDL değeri aynı olsa bile, parçacık sayısı (ApoB) daha fazla olan kişinin kalp krizi geçirme riskinin çok daha yüksek olduğunu vurguluyor.
Herkesin En Az Bir Kez Ölçtürmesi Gereken Test: Lp(a)
Kılavuz, standart kolesterol panellerinin ötesine geçilmesini öneriyor. Yeni yaklaşıma göre:
-
Her birey hayatında en az bir kez Lp(a) ölçümü yaptırmalı.
-
Diyabet, obezite veya yüksek trigliserid sorunu olanlarda ApoB ölçümü mutlaka yapılmalı.
Tedavide "Kombinasyon" Dönemi
Tedavi protokollerinde de büyük bir değişim söz konusu. Yıllardır temel tedavi olan statinler, artık çoğu yüksek riskli hastada tek başına yeterli kabul edilmiyor. Yeni nesil tedavi yöntemleri şunları içeriyor:
-
Kombinasyon Tedavisi: Birden fazla ilacın birlikte kullanımı öne çıkıyor.
-
Yeni Nesil İlaçlar: Ezetimib ve bempedoik asit gibi ağızdan alınan ilaçların yanı sıra; PCSK9 inhibitörleri ve 6 ayda bir uygulanan inclisiran gibi enjeksiyon sistemleri devreye girdi.
-
Yüksek Etki: Bu yeni nesil ilaçların, LDL seviyesini %50-%60 oranında düşürebildiği belirtiliyor.
Özetle: Kolesterolle mücadelede artık "rakamlar" değil, "parçacık sayısı" ve "genetik riskler" ön planda. Uzmanlar, özellikle risk grubundaki bireylerin yeni kılavuz ışığında doktorlarına danışarak testlerini güncellemelerini tavsiye ediyor.
