‘HEY DAĞLAR ULU DAĞLAR!’

Acılar, sevinçler, özlemler, gurbetler ölümler gibi insanlık hallerinin hemen her türlüsünü sadece dört mısra ile anlatıveren saklı inciler gibi ne güzel, ne anlamlı manilerimiz vardır çeşit çeşit!

Bugünkü yazıma seçtiğim başlık, işte onların binlercesinden bir tanesine ait olup asıl söylenmek istenene hazırlık görevi taşıyan ilk mısradır ki malumunuz olduğu üzere tamamı neredeyse bir hikâyedir…

‘Hey dağlar, ulu dağlar

Çeşmeli sulu dağlar

Burda bir yiğit ölmüş

Gök gürler, bulut ağlar’

Halkımız, duygularını, düşüncelerini manilerle anlatmakta oldukça mahirdi. Adsız yaratıcıları genellikle kadınlardı manilerimizin. Türkülerimizin çoğunun dikkat edilirse mani biçiminde oluştuğu görülür.

Ölüm temasının anlatıldığı bu manideki örgüye, söz inceliğine bakar mısınız? Gök gürültüsü ve ardından gelen sağanak gibi doğal bir durum acı bir olayla ilişkilendirilerek ustalık göstermeden ustaca anlatılıyor. Söz yerini buluyor, ağır bir taş gibi orada varlığını adamakıllı hissettiriyor.

Savaşlarla yaşanan felaketler, trajediler kitleselleştikçe algılarımız da değişiyor… Her günün sıradan olayları halinegelip sıradanlaşıyor, sonra her şeye olduğu gibi acılara da alışıyor yahut alıştırılıyoruz; alıştıkça da anlamını, önemini yavaş yavaş yitiriyor.

Elbette ateş düştüğü yeri yakıyor; lakin dakika geçmeden başka yerlerden gelen yeni yangın haberleri ateşlerin ilk düştüğü yerlerdeki etkileri azaltıyor, inanılmaz bir hızla unutturuyor.

Büyük acılara dikkat çeken onca insan, yaşanan her acının ardından neler neler söylüyor; fakat iğdiş edilen dikkatlerimizle bunları gerektiği şekilde anlayıp idrak etmenin çok uzaklarında kalıp hiçbir şey olmamış gibi oynamaya, oyalanmaya devam ediyoruz.

Mesela Gazzelilerin yıllar yılı yaşadıklarınıNihani mahlasıyla dile getiren Saadettin Yıldız’ın şiiri bunlardan biri. Duyduk mu? Emin değilim.

“Ne suyum var, ne içmeye tasım var

Ne çığlığım kaldı, ne de sesim var

Doğduğumdan beri her gün yasım var

Sen Gazzeli değilsin ki bilesin

Şiddetli acıdan güldün mü sen hiç

Ölmeyi kurtuluş bildin mi sen hiç

Günde onlarca kez öldün mü sen hiç