Seydişehir Halkevi (1939-1951)

SEYDİŞEHİR, 15 Mayıs 2021 17:36

Seydişehir Halkevi (1939-1951)

Seydişehir Halkevi (1939-1951)

Tarihçi Ercan Arslan  Seydişehir Halkevi (1939-1951)

 

Ülkemizde resmi ideolojinin ve hükümet etme anlayışının memleket genelinde birer yansıması olarak vazife gören kurumlarındanTürk Ocaklarının 10.04.1931’de yapılan son (olağanüstü) kurultayında, Ocağın 257 şubesi ile birlikte tüzel kişiliğini feshetmesine karar verildi. Böylece Türk Ocakları yerini, yapılan inkılâpları topluma aktarmada önemli bir kurum olacak olan Halkevlerine bırakmış oluyordu.19 Şubat 1932 günü başta Ankara olmak üzere 14 il merkezinde Halkevlerinin açılış töreni yapıldı. Bunlardan bir tanesi de Konya Halkevi’dir.

Mahallerinden yapılan teklifleri inceleyen C.H.P. Genel Yönetim Kurulu 1939 yılı içinde 158 Halkevi daha açılmasını kararlaştırmıştı. Bu Halkevleri, Ankara Halkevinde 19 Şubat 1939 Pazar günü Başbakan ve C.H.P Genel Başkan Vekili Dr. Refik Saydam’ın söyleyecekleri bir nutuk ile açılacaktır. Halkevleri içerisinde Konya’da açılacak olanlar Akkise, Akviran, AlibeyHüyüğü, Argıthan, Beyşehir, Cihanbeyli, Cığal, Çumra, Doğanbey, Doğanhisar, Ilgın, Karapınar, Kulu, Manastır, Pirlerkondu, Saiteli, Sarayköy, Seydişehir, Tuzlukçu, Derbent, Ortakaraviran, Dere, ErmenakHalkevleri’dir.

 Seydişehir HalkeviAtatürk Caddesinde, Ziraat Bankasının karşısındaki alanda bulunan Seydişehir Belediyesinin iki katlı binası içerisinde tahsis edilen kısımda faaliyetlerini yürütüyordu. Halkevi’nin ilk Reisi Fahriye Yalçın (Seydişehir Belediye Başkanlarından Agâh Yalçın’ın eşidir. 1946 yılı Konya İl Genel Meclisi Seydişehir Azasıdır) idi.5 Aralık 1939’da OrtakaraviranKöyü Halkevi Reisi olarak Abdullah Kürklü (d.1310), Akkise Halkevi Reisi olarak ise Yalıhüyük doğumlu Hasan Karagöz (d.1317) görevlendirilmişlerdi.

Seydişehir Halkevi açık olduğu süre içinde Dil, Tarih, Edebiyat, Güzel Sanatlar, Spor, Köycülük, Kütüphanecilik, Neşriyat, Temsil, İçtimai Yardım gibi konularda aktif olmuştu. Dil alanında Mustafa Lütfi Bey, Tarih-Edebiyat alanlarında Rüştü Ergen Bey önde gelen isimlerdendi. Bu isimler Seydişehir Özek Okulu öğretmenlerindendi. Halkevinin Kütüphanesine Ankara’dan gönderilen kitap ve mecmualar -Türk Tarih ve Dil Kurumunun yayınları ile Halkevi Dergileri- konulmuştu. En başta Konya ve kazalarının Tarih ve Folkloruna yönelik ilmi yazıların yer aldığı Konya Dergisi’nin sayıları(Eylül 1936-Haziran 1950 arası 140 sayı yayınlandı.M.Ferit Uğur, E. RaşitUsman, H.Rüştü Ergen, Naci Kum Seydişehir ile ilgili makaleler kaleme almıştır)gelmekteydi. Bu dergilerde yer alan özellikle Osmanlı, Selçuklu ve Genel Türk Tarihine dair makalelerTürk Tarihinin bir bütün olarak ele alındığını gösteren açık deliller olmakla birlikte, Cumhuriyet ideolojisi Osmanlı Tarihini ihmal ettiği eleştirisinden maalesef kurtulamayacaktır.

1941 yılı Temmuzunda Seydişehir Halkevi Temsil ve Spor Komitesi Azaları bir etkinlik gerçekleştirmek, kaynaşma imkânı oluşturmak gayesiyle Beyşehir’e gitmişlerdi. Bu ziyaret sırasında Seydişehir Halkevi Temsil (Tiyatro) Kolu Azaları “Mavi Yıldırım” adlı eseri sahne, dekor, aksesuar müsaitsizliğine rağmen başarıyla sahnelemişlerdi. Ziyaret programının ilk gününde ayrıca iki Halkevinin Voleybol takımları karşılaşmış ve ev sahibi takımüstün gelmişti. İkinci gün ise Futbol Takımları karşı karşıya gelmişler ve Beyşehir Halkevi Takımı maçı 5-2 kazanmıştı. Halk bu müsabakalara derin alaka duymuştu. Her iki maç ta büyük bir heyecanla takip edilmişti. Maçların sonunda Seydişehir ve Beyşehir Takımları reisleri ile birlikte hatıra fotoğrafı vermişlerdi.Seydişehir Halkevi mensubu ve müdavimi dönemin Cumhuriyet meşalesini taşıyan Seydişehir öğretmenleri bu davada en önde mücadele etmekte idiler. Akçalar Başöğretmeni Ahmet Sakarya 26 Ocak 1945’te Seydişehir Müfettişliğine yazdığı “Köycülük Davamız” konulu yazısı ile köylerde yapılması lazım gelen işleri sıralamıştı.

1946’da Seydişehir Halkevi Başkanı Rüştü Ergen idi. Evvelce gönderilen 3000 Lira ile Halkevine modern bir salon yapılarak kullanılmaya başlanmıştı. Seydişehirli Âşık Mehmet Kıl,Deyiş ve Koşmalarını sazıyla bu salonda icra etmiş, Halk Konferansları burada tertip edilmişti.Bu defa Halkevinin ihtiyacı olan malzemeler Ankara’dan verilen talimat ile Antalya Anbarı’ndan gönderilmişti.Ergen, Halkevi Başkanı sıfatıyla  C.H.P.Genel Sekreterliği Yüksek Katına yazdığı 19 Nisan 1946 tarihli yazısında  gönderilen araçlar ile Spor Kolunun takviye edilmesinden duyduğu heyecanı bildirerek minnet ve şükran duygularını ifade ediyordu. Seydişehir Halkevine gönderilen ve derhal demirbaşa kaydedilen malzemeler 12 Spor donu, 12 Atlet fanilası,12 Çift lastik ayakkabı,2 Sağlık topu,1 Hentbol topu,1 Voleybol topu,1 Voleybol ağı idi.20 Şubat 1949 da Konya’daki Halkevi sayısı 29,Halkodası sayısı ise 187 idi.

1950 yılında Seydişehir Halkevi Başkanı Tayyar Erkoçak Bey idi. 24 Şubat 1950 tarihinde bu defa Genel Sekreterlikten Halkevi için Amplifikatör, Elektrikle çalışan bir radyo ve Sinema Makinesi  talep edilmekteydi.2.Dünya Savaşına dair cephe haberleri Halkevindeki bu akülü radyodan Seydişehirlilere ulaşmış o da artık zamana yenik düşmüştü. Erkoçak, yazısında 6 voltluk akümülatörlü radyonun son iki yıldır Seydişehir halkının kültür ve yayım ihtiyacına cevap vermekten uzak kaldığını, Halkevinin elektrik tesisatının 480 Lira harcanarak tamamlandığını ifade ederek, gönderilecek elektrikli radyo halkımıza hizmet yönüyle samimi bir dileğimizdir diyordu. Ayrıca Halkevinin 500 kişilik salonu için ise bir Sinema Makinesi talep etmişti. Bunlar günün koşulları düşünüldüğünde Seydişehir için çok kıymetli ve elzem ihtiyaçlardı.

Halkevleri D.P. İktidarı döneminde, 8 Ağustos 1951 tarihinde, 5830 sayılı yasa ile kapatılmıştır. Böylece Genç Cumhuriyetin bir modernleşme projesi olan,Seydişehir’in Eğitim ve Kültür hayatında son derece önemli izler bırakanSeydişehir Halkevi ile Ortakaraviran Köyü Halkevi de tasfiye edilmiş oldu.(Zeki Arıkan, Halkevlerinin Kuruluşu ve Tarihsel İşlevi; Tan,9 Şubat 1939,S.1265,s.1-10;Son Posta,17 Temmuz 1941,s.6; Durmuş Yılmaz-Nadire Emel(Süntar) Akhan,İlk Dönem Halkevlerinin Eğitim Faaliyetleri “Konya Halkevi Örneği”,Karadeniz Araştırmaları Dergisi, Bahar 2011, S.29,s.59-95;B.C.A.490-8-17-35-49-50-52, Konya Halkevi Dergisi,S.125-126/127-128,Mart,Nisan,Mayıs,Haziran 1949;Ahmet Erdayandı (d.1935)-Agâh Yalçın’ın yeğeni Avukat Vasfi Yalçın’ın kâtipliğini yapmıştır- ile yapılan 15.5.2021 tarihli görüşme)

SEYDİŞEHİR, 15 Mayıs 2021 17:36

Yorumlar (0)

Kalan karakter : 450
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Esnafa KDV denetimi! Kesilmeyen her fiş için 3 bin 400 TL ceza

Esnafa KDV denetimi! Kesilmeyen her fiş için 3 bin 400 TL ceza

Seydişehir Minibüsçüler Derneği Başkanı Berber Güven Tazeledi

Seydişehir Minibüsçüler Derneği Başkanı Berber Güven Tazeledi

Mahkemeden emsal olacak karar: Eşine kilolu diyen kadına kötü haber

Mahkemeden emsal olacak karar: Eşine kilolu diyen kadına kötü haber

NARKOTİK EKİPLERİNİN OPERASYONUNDA ON BİNLERCE UYUŞTURUCU HAP ELE GEÇİRİLDİ

NARKOTİK EKİPLERİNİN OPERASYONUNDA ON BİNLERCE UYUŞTURUCU HAP ELE GEÇİRİLDİ

Konya'da üçüncü kattaki evin penceresinden düşen 3 yaşındaki çocuk yaralandı

Konya'da üçüncü kattaki evin penceresinden düşen 3 yaşındaki çocuk yaralandı

Elma verimi ve kalitesi kiralık arılarla artırılıyor

Elma verimi ve kalitesi kiralık arılarla artırılıyor

Konya'da tamir için bırakılan araçtan yılan çıktı

Konya'da tamir için bırakılan araçtan yılan çıktı

Konya'da otomobilin devrildiği kazada 4 kişi yaralandı

Konya'da otomobilin devrildiği kazada 4 kişi yaralandı

Konya dahil 42 ilde"Narkoçelik-14" operasyonlarında 321 şüpheli yakalandı

Konya dahil 42 ilde"Narkoçelik-14" operasyonlarında 321 şüpheli yakalandı

İslam Memiş  1 Mayıs öncesi gram altın için iki rakam verdi

İslam Memiş 1 Mayıs öncesi gram altın için iki rakam verdi

Mevsimlik tarım işçileri için yeni karar!

Mevsimlik tarım işçileri için yeni karar!

Elektrikli otomobilde menzil sorunu tarih olacak! Çin firması yeni bataryasını tanıttı

Elektrikli otomobilde menzil sorunu tarih olacak! Çin firması yeni bataryasını tanıttı

SEYDİŞEHİRDE HER  ŞEHİD İÇİN    BİR FİDAN  DİKİLDİ

SEYDİŞEHİRDE HER ŞEHİD İÇİN BİR FİDAN DİKİLDİ

Beyaz et fiyatları uçtu: Ticaret Bakanlığı ihracat yasağı çalışması başlattı!

Beyaz et fiyatları uçtu: Ticaret Bakanlığı ihracat yasağı çalışması başlattı!

Lokanta ve kafelerde yeni dönem! KDV oranları yükseltildi

Lokanta ve kafelerde yeni dönem! KDV oranları yükseltildi

Konya'da silahlı saldırıda 1 kişi öldü, 1 kişi yaralandı

Konya'da silahlı saldırıda 1 kişi öldü, 1 kişi yaralandı

Çumra'da akrabalar arasında  çıkan silahlı kavgada 3 kişi yaralandı.

Çumra'da akrabalar arasında çıkan silahlı kavgada 3 kişi yaralandı.

12. sınıflarda işlenen integral konusu müfredattan çıkarıldı

12. sınıflarda işlenen integral konusu müfredattan çıkarıldı

Yüz Serumu

Yüz Serumu

Santrifüjler Nedir, Ne İşe Yarar?

Santrifüjler Nedir, Ne İşe Yarar?

DOÇ. DR. RAMAZAN GÜNDÜZ SEHAL BİLİM SÖYLEŞİLERİ ETKİNLİĞİNDE ÖĞRENCİLER İLE BULUŞTU

DOÇ. DR. RAMAZAN GÜNDÜZ SEHAL BİLİM SÖYLEŞİLERİ ETKİNLİĞİNDE ÖĞRENCİLER İLE BULUŞTU

Trafik kazasında şehit olan polis memuru Emrah Büke Konya'da toprağa verildi

Trafik kazasında şehit olan polis memuru Emrah Büke Konya'da toprağa verildi

BAŞKAN ALTAY ÖRNEK DAVRANIŞIYLA SOSYAL MEDYADA BÜYÜK BEĞENİ TOPLAYAN LİSELİ GENÇLE BULUŞTU

BAŞKAN ALTAY ÖRNEK DAVRANIŞIYLA SOSYAL MEDYADA BÜYÜK BEĞENİ TOPLAYAN LİSELİ GENÇLE BULUŞTU

SEYDİŞEHİR ATATÜRK İLKOKULUNDA KÜLTÜR SANAT RÜZGARI ESTİ

SEYDİŞEHİR ATATÜRK İLKOKULUNDA KÜLTÜR SANAT RÜZGARI ESTİ

Konya Şekerin  tesislerinde üretilen süt ve süt ürünleri 15 ülkeye ihraç ediliyor

Konya Şekerin tesislerinde üretilen süt ve süt ürünleri 15 ülkeye ihraç ediliyor

Milli Eğitim Bakanlığı Okullardaki yeni müfredat modeli açıklandı

Milli Eğitim Bakanlığı Okullardaki yeni müfredat modeli açıklandı

Ticaret Bakanlığı duyurdu: Tavuk etine ihracat yasağı geldi!

Ticaret Bakanlığı duyurdu: Tavuk etine ihracat yasağı geldi!

İki sektörde akıl almaz rakamlar! Devleti soymuşlar, maliye peşlerine düştü

İki sektörde akıl almaz rakamlar! Devleti soymuşlar, maliye peşlerine düştü

Şehit polis Emrah Büke son yolculuğuna uğurlandı

Şehit polis Emrah Büke son yolculuğuna uğurlandı

Türkiye'de her yıl 200 bin kişi kalp krizi nedeniyle hayatını kaybediyor

Türkiye'de her yıl 200 bin kişi kalp krizi nedeniyle hayatını kaybediyor

HATAY - Cami önünde silahlı saldırıya uğrayan imam hayatını kaybetti

HATAY - Cami önünde silahlı saldırıya uğrayan imam hayatını kaybetti

Kamu araçlarında tasfiye başlıyor: 1500 araç satılacak!

Kamu araçlarında tasfiye başlıyor: 1500 araç satılacak!

IBAN'ını başkasına kullandıranlar dikkat! Hapis cezası riski

IBAN'ını başkasına kullandıranlar dikkat! Hapis cezası riski

Bireysel Emeklilik dönemi sisteminde yeni dönem 1 temmuzda başlıyor! İçerdeki paralarını alabilecek

Bireysel Emeklilik dönemi sisteminde yeni dönem 1 temmuzda başlıyor! İçerdeki paralarını alabilecek

Mutfak Şefi

Mutfak Şefi

Kolay Kredi Veren Bankalar

Kolay Kredi Veren Bankalar

Kedi Kumu Ürünleri

Kedi Kumu Ürünleri

Mehmet Şimşek: Kamuda tasarruf 2024'ün ikinci yarısında güçlü bir şekilde devreye girmiş olacak

Mehmet Şimşek: Kamuda tasarruf 2024'ün ikinci yarısında güçlü bir şekilde devreye girmiş olacak

2024 Güneş Paneli Modelleri

2024 Güneş Paneli Modelleri

Kral döner Hatay soslu dürüm artık Seydişehir’de

Kral döner Hatay soslu dürüm artık Seydişehir’de