Ev veya arsa satan binlerce kişiyi yakından ilgilendiren yıllık beyanname dönemi kapıda. 1 Mart 2026 itibarıyla başlayacak olan bu süreçte, "5 yıl detayını" gözden kaçıranlar ciddi vergi cezaları ve gecikme faizleriyle karşı karşıya kalabilir.
? Kritik Kural: 5 Yıl Sınırı Nedir?
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre; satın alınan bir taşınmaz (ev, arsa, iş yeri vb.), edinim tarihinden itibaren 5 tam yıl dolmadan satılırsa, elde edilen kazanç "Değer Artışı Kazancı" olarak vergilendirilir.
-
5 yıl dolduktan sonra yapılan satışlarda vergi ödenmez.
-
Miras yoluyla kalan taşınmazların satışında 5 yıl kuralı aranmaz, vergi doğmaz.
? Önemli Tarihler ve Ödeme Planı
2025 yılı içerisinde 5 yıllık süresi dolmadan taşınmaz satışı yaparak kazanç elde edenler için takvim şu şekilde işleyecek:
| İşlem | Tarih |
| Beyanname Verme Başlangıcı | 1 Mart 2026 |
| 1. Taksit Ödemesi | Mart 2026 sonuna kadar |
| 2. Taksit Ödemesi | Temmuz 2026 sonuna kadar |
? Vergi Nasıl Hesaplanıyor? (Endeksleme Yöntemi)
Maliye, vergiyi sadece alış ve satış fiyatı arasındaki fark üzerinden hesaplamıyor. Enflasyon düzeltmesi (Yİ-ÜFE) yapılarak satıcının hakkı korunuyor.
-
Endeksleme: Alış bedeli, satıştan önceki ayın Yİ-ÜFE oranına göre güncellenir.
-
Yüzde 10 Şartı: Endeksleme yapılabilmesi için Yİ-ÜFE artış oranının en az %10 olması gerekir.
-
İstisna Tutarı: Güncellenmiş maliyet bedeli satış bedelinden çıkarılır, kalan tutardan o yıl için belirlenen istisna tutarı düşülür ve vergi matrahı bulunur.
? Önemli Not: Eğer enflasyona göre güncellenmiş maliyetiniz, satış fiyatınızın üzerindeyse (yani reel bir kazanç yoksa), vergi ödemeniz çıkmaz.
? Örnek Senaryolar
Senaryo A: Vergi Çıkmayan Durum
-
Alış (Şubat 2022): 3.200.000 TL
-
Satış (Eylül 2025): 6.500.000 TL
-
Durum: Enflasyon düzeltmesi (Yİ-ÜFE) sonrası evin güncel maliyeti 8.960.000 TL olarak hesaplandığı için, satış fiyatı bu maliyetin altında kalır. Sonuç: Vergi ödenmez.
Senaryo B: Vergi Doğan Durum
-
Satış Fiyatı: 9.500.000 TL olursa;
-
Güncel Maliyet: 8.960.000 TL
-
Net Kazanç: 540.000 TL
-
Sonuç: Bu tutar üzerinden gelir vergisi tarifesine göre (yaklaşık %15-%40 arası) vergi ödenir.
⚠️ Kooperatif ve Kentsel Dönüşüm Detayı
-
Kooperatiflerde: Tapu tarihinden ziyade fiili kullanım (elektrik/su aboneliği) tarihi esas alınabilir.
-
İnşaat Yapımı: Arsa üzerine yapılan evlerde, tapuda "cins tashihi" (arsadan binaya geçiş) yapıldığı tarih 5 yıllık süreyi başlatır.
Dikkat: Beyanname vermemenin cezası, vergi aslı kadar ceza ve aylık gecikme faizidir. Satış yapanların Mart ayı gelmeden kayıtlarını kontrol etmesi önerilir.
