Günlerdir Antalya-Konya Karayolu kapalı.
İbradı Başlar ile Derebucak arası, bir yoldan çok iki metre derinliğinde dev bir gölü andırıyor. Tabelalar sular altında, ulaşım felç.
Yetkililer “Bir haftaya açılır” diyor.
Ama bölgenin tozunu yutmuş, keçisini otlatmış Yörük aksakalları acı acı gülümsüyor:
“Genbos ve Eynif düdenlerine müdahale edilmezse, bu yol Mayıs’tan önce açılmaz!”
Peki nasıl oldu da milyonlarca liralık bu dev proje, ilk ciddi yağışta sınıfta kaldı?
Cevap basit ama kabullenmesi zor:
Doğayı dinlemek yerine sadece haritaya bakmak.
Çınarın Dili, Mühendisin Hesabı
Bölgede 300 yıllık dev çınarlar var.
Sünnetullah gereği tabiatta hiçbir şey tesadüf değildir. Çınar suyu sever; suyun olduğu yerde boy verir. Eğer bir yerde asırlık çınarlar varsa, orası suyun yurdudur.
Köylü bunu bilir.Yörük bunu bilir.
Eskiden davarların sulandığı, yedinci aya kadar suyun çekilmediği o düzlüğe yol yaparken, “Buraya asfalt dökersek su küser gider” mi sanıldı?
Eskilerin meşhur bir hikâyesi vardır:
Dağdan yol geçirecekleri zaman eşeği, katırı salarlarmış. Hayvan en güvenli eğimi, en sağlam zemini seçermiş. Şimdi eşek kalmadı; “dümdüz ova” diye suyun yatağına asfalt döküldü.
Ama su, kendi yatağını asla unutmaz.
Teknik Bir Hata mı, İhmal mi?
Bu proje hazırlanırken Devlet Su İşleri ile Karayolları Genel Müdürlüğü arasındaki koordinasyon neden yeterince işletilmedi?
1. Yağış Verileri İncelendi mi?
Bölgenin son 70-100 yıllık yağış ve taşkın haritaları masaya yatırıldı mı? Yoksa ortalama verilerle mi yetinildi?
2. Zemin Riski Hesaplandı mı?
Günlerce 2-4 metre su altında kalan bir dolgu zemini, su çekildikten sonra ne kadar güvenli olacak?
Asfaltın altındaki dolgu malzemesi yumuşayıp ileride oturma, çökme, hatta obruk riskini artırmayacak mı?
3. Viyadük Seçeneği Neden Düşünülmedi?
Madem burası bir havza ve doğal su toplama alanı, neden dolguyla yükseltilmiş bir platform yerine ayaklı viyadük çözümü tercih edilmedi?
Bu sorular teknik.Ama mesele sadece teknik değil.
Akademik Bilgi mi, Kadim Tecrübe mi?
Modern mühendislik elbette kıymetlidir.
Ancak yerel bilgiyle harmanlanmadığında eksik kalır.
Bölgenin iklimini ve coğrafyasını dedesinden öğrenmiş bir aksakalla yapılacak bir saatlik istişare, devleti milyonlarca liralık zarardan kurtarabilirdi.
Harita doğru olabilir.Ama hafıza daha doğrudur.
Asıl Mesele: Liyakat
Bugün savunma sanayinde büyük başarılar ortaya koyan bir ülkeyiz.
Baykar’ın geliştirdiği Bayraktar TB2 ve Bayraktar Akıncı gibi sistemlerle savaş konseptini değiştiren bir irade, bu yolu mu yapamayacak?
Elbette yapar.
Sorun teknik kapasite değil.Sorun, her yere işi ehline verme iradesidir.
Planı doğru okumayan, projeyi sahaya inmeden çizen, coğrafyanın ruhunu hesaba katmayan anlayış; ister apartmanı bataklığa diksin ister yolu su yatağına yapsın, sonuç değişmez.
Doğayla inatlaşmanın faturası ağırdır.
Son Söz
Genbos Tüneli ve çevresindeki manzara bize bir kez daha şunu hatırlattı:
Doğanın sesi bastırılamaz.
Asırlık çınarlar suyun yerini fısıldar.
Ama siz duymazsanız, su size daha yüksek sesle konuşur.
Sonra da “bir hafta” değil, Mayıs’ı beklersiniz.
Umarız bu tablo, bundan sonraki projeler için en az “eskilerin feraseti” kadar ders olur.
Çünkü mesele sadece bir yol değil; mesele aklın, tecrübenin ve liyakatin aynı masada buluşup buluşmamasıdır.
SEYDİSEHİRHABER/ HABER YORUM
