Əmək bazarında sürətli nəticə əldə etmək üçün ilk addım tələbat olan sahələri və vakansiyaları təhlil etməkdir. Azərbaycanda satış, müştəri xidməti, informasiya texnologiyaları və logistika sahələrində işəgötürmə tempi digər sahələrə nisbətən daha sürətlidir. Dövlət Statistika Komitəsinin 2024-cü il məlumatlarına görə, satış sahəsində açıq vakansiya sayı digər sahələrlə müqayisədə %18 daha yüksək olub.
Namizədin sahə üzrə bazarda tələb olunan əsas bacarıqlara sahib olması vacibdir. Məsələn, müştəri xidməti vakansiyaları üçün əsasən yüksək ünsiyyət bacarığı, azərbaycan və rus dillərində sərbəst danışıq və CRM proqramlarından istifadə təcrübəsi tələb olunur. İş elanlarında bu kimi kriteriyalar konkret qeyd olunur və bu göstəricilərə cavab verən namizədlərin dəvət olunma ehtimalı statistik olaraq daha yüksəkdir.
Əmək bazarını anlamaq yalnız sahələri bilməkdən ibarət deyil, həm də hansı platformaların daha effektiv işlədiyini müəyyənləşdirməkdir. Azərbaycanda vakansiyaların böyük hissəsi onlayn portallar üzərindən paylaşılır və "Jobu.az" kimi yerli platformalar bu sahədə aktiv istifadə olunur.
CV-nin və profilin optimallaşdırılması
Sürətli iş tapmaq istəyən namizədin ilk addımı optimallaşdırılmış CV hazırlamaqdır. CV-də yalnız aidiyyəti olan iş təcrübələri qeyd olunmalıdır. Məsələn, satış sahəsində iş axtaran şəxs üçün restoranlarda ofisiant kimi iş təcrübəsini əsas yerə çıxarmaq fayda verməz. Əvəzində, satış hədəflərinə çatmaq, müştəri məmnuniyyəti və kampaniya idarəsi kimi nəticə əsaslı məlumatlar daxil edilməlidir.
CV-də format və struktur qədər, daxil edilən məlumatların aktuallığı da əhəmiyyətlidir. 5 ildən artıq istifadə edilməmiş texnologiyalar və köhnəlmiş proqram bilikləri CV-dən çıxarılmalıdır. Bunun əvəzinə son 1-2 il ərzində istifadə edilmiş proqram təminatları, konkret layihələr və əldə olunmuş nəticələrə yer verilməlidir.
LinkedIn profili olan namizədlər üçün həmin profilin də CV ilə uyğun olması və tam doldurulması zəruridir. Xüsusilə açıq iş axtarışı statusu aktiv edilməli və profil SEO uyğun açar sözlərlə təchiz olunmalıdır ki, işəgötürənlər axtarışda həmin profili tapa bilsin.
Effektiv vakansiya axtarışı metodları
Sürətli nəticə almaq üçün təkcə vakansiya portallarında axtarış aparmaq kifayət etmir. Vakansiya elanları real vaxtda yeniləndiyi üçün, gündəlik yox, saatlıq nəzarət edilməli və uyğun vakansiyalar dərhal tətbiq olunmalıdır.
İşəgötürən şirkətlərin birbaşa saytlarına daxil olaraq "Karyera" bölmələri yoxlanmalıdır. Bəzi vakansiyalar yalnız daxili resurslar və ya tanışlıqlar vasitəsilə yayımlandığı üçün şirkətlərin sosial şəbəkə profilləri də izlənilməlidir. HR mütəxəssislərinin paylaşımları və tanıtım videoları zaman-zaman açıq vakansiyalar haqqında məlumat verir.
Aşağıdakı resurslar gündəlik izlənməlidir:
- Jobu.az (yerli vakansiya platforması)
- LinkedIn Jobs (regional və beynəlxalq vakansiyalar)
- Şirkətlərin rəsmi saytları və Instagram səhifələri
İşəgötürənlərlə ilkin əlaqə və düzgün müraciət
İşə müraciət zamanı göndərilən məktubun və ya təqdimatın şablon olmaması vacibdir. Eyni mətnin fərqli vakansiyalara göndərilməsi effektivliyi azaldır. İş elanında qeyd olunan tələblərə konkret cavab verən və niyə həmin vakansiya üçün uyğun olduğunu göstərən təqdimat məktubu hazırlanmalıdır.
Müraciət zamanı müraciət olunan vəzifənin adının düzgün qeyd edilməsi və iş elanındakı kod varsa onun əlavə olunması başlıca texniki detaldır. Bəzi vakansiyalar avtomat sistemlərlə idarə olunduğu üçün bu kodların düzgün daxil edilməməsi müraciətin sistemdən çıxarılmasına səbəb ola bilər.
Əlavə olaraq, müraciətdən sonra 3-5 iş günü ərzində nəticə ilə bağlı nəzakətli şəkildə xatırlatma məktubu göndərmək olar. Bu proses işəgötürənin diqqətini cəlb edə və digər müraciətlər içərisində fərqlilik yarada bilər.
Referans və əlaqələrin aktiv istifadəsi
Tanınmış işəgötürənlərə göndərilən müraciətlərin cavab alma ehtimalı təkcə CV və məktubla məhdudlaşmır. Əlaqələrin istifadəsi sürətli iş tapmaqda əsas rol oynayır. Əgər tanıdığınız biri həmin şirkətdə çalışırsa və sizi tövsiyə edə bilirsə, müraciətə baxılma ehtimalı əhəmiyyətli dərəcədə artır.
Referans sistemi Azərbaycanda xüsusilə korporativ sektorda geniş tətbiq olunur. İşəgötürən üçün etibarlı mənbədən gələn namizəd, anonim müraciət edən bir namizəddən daha inandırıcı görünür. Bu səbəbdən, əvvəlki iş yoldaşları, universitet müəllimləri və sahə üzrə tanışlar ilə əlaqə saxlamaq və tövsiyə istəmək faydalıdır.
LinkedIn şəbəkəsində aktiv olmaq, paylaşımlar etmək və sektora dair şərhlər yazmaq peşəkar görünüş yaradır. Bu da potensial HR-lərin sizi tanımasına və əlaqə yaratmasına zəmin yaradır.
Təlim və sertifikatların məqsədyönlü seçilməsi
Təcrübəsi az olan və ya sahə dəyişmək istəyən şəxslər üçün sürətli iş tapmağın yollarından biri də konkret sahələr üzrə qısa və nəticəyönlü təlimlərə qatılmaqdır. Amma təlim seçərkən bazarda real tələbat olan sahələr və texnologiyalar nəzərə alınmalıdır.
Məsələn, satış üzrə iş axtaran şəxsin “Microsoft Excel” üzrə əsas biliklərə sahib olması işə qəbulda üstünlük kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin bunun əvəzinə ümumi motivasiya və ya NLP sertifikatlarının daxil edilməsi əks təsir yarada bilər.
Təlimin rəsmi və tanınmış bir qurumdan alınması və nəticəsində əldə edilən bacarıqların iş elanlarına uyğun olması mütləqdir. Sertifikatların CV-yə əlavə edilməsi zamanı tarix, təlim təşkilatının adı və əldə olunan nəticələr aydın şəkildə göstərilməlidir.
Müsahibəyə hazırlaşmaq və ilkin təəssürat
İş tapmaq prosesinin son mərhələsi müsahibədir və sürətli iş tapmaq istəyən şəxs bu mərhələyə ciddi yanaşmalıdır. Müsahibəyə hazırlıq yalnız ümumi suallara cavab hazırlamaqdan ibarət deyil. Namizəd şirkət haqqında öncədən məlumat toplamalı, vəzifənin və strukturun nədən ibarət olduğunu bilməlidir.
İlkin təəssürat müsahibə uğurunda əsas faktorlardandır. Dəqiq, səliqəli geyim və vaxtında gəlmək bu prosesdə baza tələblərdir. Sual-cavab mərhələsində isə konkret və əsaslandırılmış cavablar vermək lazımdır.
Ən çox verilən suallar üçün öncədən cavab formalaşdırmaq faydalıdır. Məsələn, “Özünüzü 5 ildən sonra harada görürsünüz?” sualına konkret, vəzifə ilə əlaqəli cavab verilməlidir. “Əsas məqsədim satış sahəsində komanda rəhbəri kimi fəaliyyət göstərməkdir” kimi ifadə kifayət qədər aydın və məqsədli görünür.
Nəticə
Sürətli iş tapmaq üçün aydın məqsədlə hərəkət edilməli, əmək bazarının tələblərinə uyğun bacarıqlar inkişaf etdirilməli və müraciət kanalları effektiv istifadə olunmalıdır. CV və müraciət prosesi texniki səhvlərdən uzaq olmalı, əlaqələr və referanslar doğru şəkildə işə salınmalıdır. Real və ölçülə bilən addımlar atılmadıqca nəticə əldə etmək çətinləşir.
