Konya’nın Ahırlı ilçesinde unutulmaya yüz tutmuş bir gelenek, eski bir demirci dükkanında yaşatılmaya devam ediyor. Yüzyıllardır süregelen "Kelle Ütme" geleneğini sürdüren Atıf Usta, demir dövdüğü ocağında bu kez şifa dağıtıyor.
Konya’nın kadim ilçelerinden Ahırlı’da, modern mutfak tekniklerinin aksine, keçilerin kellesi hala demirci ocaklarında, kızgın demirlerle temizleniyor. İlçenin emektar ustalarından Atıf Usta, bu zahmetli işlemin sadece bir yemek hazırlığı değil, aynı zamanda bir güç ve şifa kaynağı olduğunu belirtiyor.
Demirci Ocağında Geleneksel Temizlik
Tamamen geleneksel usullerle yapılan işlemde; keçi kelleleri demirci dükkanındaki yüksek ateşli ocaklarda "ütülerek" tüm tüylerinden ve derisinden arındırılıyor. Atıf Usta, bu işlemin püf noktasının ateşin ısısında ve demirin dokunuşunda olduğunu vurgulayarak; temizlenen kellenin dişlerini ve çenesini büyük bir ustalıkla söküp pişirmeye hazır hale getiriyor.
"Balyoz Sallayanların Temel Gıdasıydı"
Atıf Usta, bu geleneğin geçmişte ağır işlerde çalışan ustaların en büyük enerji kaynağı olduğunu ifade ediyor. Kelle ütme geleneğinin tarihsel önemine değinen usta, şu sözlerle geçmişe atıfta bulunuyor:
"Eskiden bu dükkanlarda balyoz sallayan ustalarımızın temel gıdası buydu. Bu kelleyi yiyen ustalar hasta olmazdı. Öyle bir güç verir ki, bu şifayı alan adam 50 kiloluk taşı sırtlanır, minarenin tepesine hiç yorulmadan çıkarırdı."
Neden Demirci Dükkanı?
Bu işlemin neden mutfaklarda değil de demirci ocaklarında yapıldığına da açıklık getiren Atıf Usta, gerçek lezzet ve hijyenin ancak demiri yüksek ısıda ısıtarak yapılan ütme işlemiyle mümkün olduğunu, ateşin isinin ve ısısının ete farklı bir aroma kattığını belirtiyor.
Günümüzde sağlıklı beslenme arayışında olanlar için müthiş bir kolajen ve protein kaynağı olan "ütülmüş kelle", Ahırlı’da bir gelenek olmanın ötesinde, geçmişin dirençli nesillerinden kalan bir miras olarak görülmeye devam ediyor
